TEORIJA I TEHNOLOGIJA IKONOPISA

 

 

U Oktobru 2004. godine izašla je iz štampe knjiga IKONA, PISANJE, ČITANJE I SOZERCANJE SA TEOLOGIJOM IKONE autora Jugoslava Ocokoljića, konzervatora, restauratora i ikonopisca (ISBN 86-906087-0-2, Ikone, Ikonopisanje - Tehnika, Pravoslavna ikonografija, Teologija).

Na 144 strane, 34 kolora i u formatu A-4 obradjena je, do danas, najpotpunije tematika ikone na jednom mestu. Knjigu sačinjavaju tri celine: tehnologija, estetika i teologija ikone sa rečnikom. Predgovor je napisao Andrej Vujnović. Knjiga ima karakter udžbenika i namenjena je istoričarima umetnosti, estetičarima, likovnim kritičarima, ikonopiscima i umetnicima.

Detaljna obavestenja mozete saznati u kontaktu sa autorom: JUGOSLAV OCOKOLJIĆ, Beograd, Tikveška 10, telefon 011 45 43 50 ili 064 195 95 22

i preko elektronske poste MIRAS78@EUnet.yu i info@ateljejugoslav.com

 

 Iz sadržaja knjige:

 

PISANJE IKONE-Tehnologija ikonopisa

Nosilac slike, Tutkala, Preparatura, Crtež, Pozlata, Pisanje ikone, Inskripcije, Oreol, Verniranje, Korisni pojmovi.

ČITANJE IKONE-Kompozicijski elementi

Kompozicijski elementi, Geometrijske strukture, Perspektiva, Boja, Svetlost.

SOZERCANJE IKONE

Umno gledanje ikone, Simvolika, pojedinačni opisi i tumačenja, Rečnik.

TEOLOGIJA IKONE

Uvodne reči, Vasilevs, Peto-šesti sabor, Ikonoklazma, Elementi teologije ikone, Obred blagosiljanja i osvećenja Ikone.

LITERATURA

 

Aleksejev, S. (1998): I slovo stalo plotii. Sankt Peterburg: "Satis" (prevod u skriptama, Ikonografija Spasitelja).

 

Bičkov, V. (1991): Vizantijska estetika. Beograd: Bratstvo sv. Simeona Mirotočivog.

Bulgakov, S. (1998): Ikona i ikonopoštovanje. Beograd: Istočnik.

Brija, J. (1999): Rečnik Pravoslavne Teologije. Beograd: Hilandarski fond Bogoslovskog fakulteta SPC.

Brkić, N. (1984): Tehnologija slikarstva, vajarstva i ikonografije. Beograd: Univerzitet umetnosti.

Vajcman, Hadžidakis i Radojčić (1986): Ikone. Beograd: Prosveta.

Vajcman i grupa autora (1981): Ikone. Beograd: Narodna knjiga i "Vuk Karadžić".

Velimirović, N.D. (nema god. izdanja): Vera svetih, Katihizis Istočne Pravoslavne Crkve.

Beograd: Sveti Arhijerejski Sinod.

Volocki, J. (nema god. izdanja): Poštujući ikonu poštujemo prvoobraz. skripta.

Voronov, L. i grupa autora (1996): Prepodobni Andrej Rubljov - ikonopisac. Beograd: Logos.

 

Daničić, Dj. i V. S. Karadžić (1952): Sveto Pismo Staroga i Novoga zavjeta. London: Britansko Biblijsko drustvo.

Dionysius of Fourna (1981): The Painter’s Manual of Dionysius of Fourna. London: The Sagittarius Press.

 

Djordjić, P. (1975): Staroslovenski jezik. Beograd: Matica srpska.

 

Esej, B. i D. Maklaki (1991): Knjiga o ikoni. Kragujevac: Kalenić.

 

Živanov, D. i R. Kulic (2002): Ikone banatske eparhije. Novi Sad: Galerija Matice Srpske.

 

Jazikova, I.K. (nema god. izdanja): Bogoslovlje ikone. Skripta.

Jovanović, Z. M. (1998): Hilandarski pojmovnik. Beograd: Pirg.

 

Kalezić, D. (prir) (1997): Slave. Beograd: Narodno delo.

Kraigher-Hozo, M. (1991): Slikarstvo, metode slikanja i materijali. Sarajevo: Svjetlost.

Krug, G. (1997): Ikona. Vrnjačka Banja.

Kavarnos, K. (1978): Vizantijska misao i umetnost, Teološki pogledi, br. 1-2.

Karelin, (Arhimandrit Rafail) (nema god. izdanja): Smisao i sadržaj ikone. Skripta.

Kuper, DZ.K. (1986): Ilustrovana eciklopedija tradicionalnih simbola. Beograd: Prosveta-Nolit.

 

Lazić, M. (1994): Pravoslavna estetika Stefana Prvovenčanog. Prizren: Novi dan.

Loski, V. (1997): Bogovidjenje. Vršac: Teodor Vršacki knj.6.

Luković, V. (2003): Mala erminija Vojislava zografa. Beograd: Atos.

 

Majendorf, DZ. (1985): Vizantijsko bogoslovlje. Kragujevac: "Kalenić".

Majendorf, DZ. (1994): Hristos u istočno-hrišćanskoj misli. Hilandar: Manastir Hilandar.

Masej, R. (1980): Recepture za slikare. Beograd: Univerzitet umetnosti.

Medić, M. (1. deo 1999 i 2. deo 2002): Stari slikarski priručnici. Beograd: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture.

Mijač, B. (1997): Ikona, sveta slika. Beograd: Partenon.

Milović, J. (1997): Umetnost i religija u Vizantiji. Manastir Tresije.

Mirković, L. (1919): Pravoslavna liturgika ili nauka o Bogosluženju Pravoslavne Istočne Crkve, Prvi deo. Sremski Karlovci.(Sveti Arhijerejski Sinod SPC - 3. izd. 1982).

Mirković, L. (1974): Ikonografske studije. Novi Sad: Matica srpska.

Novo citanje ikone (1999). Beograd: Geopoetika.

 

Pajin, D. (prir.) (1994): Religija i likovnost. Beograd: Nolit.

Patrijarh srpski Pavle (2002): Slikanje lika Hristovog i svetih. Beograd: Verske nedoumice.

Pravoslavlje i umetnost (1988). Gradac.

 

Radovanović, J. (1988): Ikonografska istrazivanja srpskog slikarstva 13-14. veka. Beograd: Balkanološki institut SANU.

Radojčić, S. (1982): Odabrani članci i studije. Beograd: I.Z. Jugoslavija i Matica Srpska.

Radosavljević, V. (1984): Tehnika starog pisma i minijature. Beograd: "Vuk Karadžić".

Rakić, S. (1998): Ikone Bosne i Hercegovine (16-19. vek). Beograd: Republički Zavod za zaštitu spomenika kulture.

Reljić, S. i M. Petrovic (1989): Srpsko pravoslavlje. Beograd: Litera.

 

Sveti Jovan Damaskin (1988): "Apologetska slova protiv opadača svetih ikona", Gradac. Maj-Oktobar, str. 12-29.

Sveti Teodor Studit (1988): "Pismo Platonu, svom duhovnom ocu, o postovanju ikona", Gradac. Maj-Oktobar, str. 29-31.

Sendler, E. (1981): L’ Icone, image de l’invisible. Paris: Desclee de Brounjer.

Srpska Vizantija (1993). Novi Beograd: Dom kulture Studentski grad.

Simić, P. (1994): Crkvena umetnost. Beograd: Sinod SPC.

Skliris, S. (1998): Likovni prostor. Beograd: Hrišćanska misao.

Sokolicka, monahinja Makarija (1994): "Pravoslavna ikona Presvete Bogotodice", Sveti knez Lazar, časopis Raško-Prizrenske eparhije, str. 59-74.

Sokolova, M.N. (Monahinja Julijana) (nema god. izdanja): Ikona je svešteni predmet. Skripta.

 

Tajna živopisanja (Erminija) (1995). Beograd: Plato.

TREBNIK (1998). Kragujevac: "Kalenić".

Trubeckoj, J. (1994): Istina u bojama. Beograd: Logos Ortodos.

Turinski, Ž. (1970): Boje, veziva, tehnike slikanja. Beograd: "Vuk Karadžić".

 

Uspenski, B.A. (1979): Semiotika ikone. Beograd: Nolit.

Uspenski, L. (2000): Teologija ikone. Hilandar.

Ouspensky, L. and V. Lossky (1999): The meaning of icons. New York: St.Vladimir's Seminary Press.

 

Florenski, P. (1990): Ikonostas. Nikšić: Jasen.

Florenski, P. (1979): Obratna perspektiva, Teološki pogledi, 1-3.

Florenski, P. (1979): Molitvene ikone prepodobnoga Sergija, Teološki pogledi, 1-3.

 

Smeman, A. (1999): Presveta Bogorodica. Cetinje: Misionar.

 

 

 

Za iscrpnija proucavanja navešćemo i:

 

Bogdanović, L. (1900 i 1901 do 1905): "Srbi slikari", Srpski Sion, str. 621.

Valtrović, M. (1886): Pravoslavnost u današnjem crkvenom živopisu u Srbiji.

Vucković, J. (1890): Glavniji momenti iz istorije hrišćanske stavrografije. Zadar.

Vucković, J. (1891): "Nešto o nepravilnosti nekih ikona", Srpski Sion, str. 292.

Vucković, J. (1891): "Pred ikonom Krštenja Hristovog", Srpski Sion, str. 385-417.

Vucković, J. (1892): "Pred ikonom krštenja Hristovog-odgovor svešt. Mladen Josić". Novi Sad.

Walter, C. (1977): Studies in Byzantine Iconography. London

Grubač, S. (1899): "Ima li krunisanje Bogorodice mesta na ikoni sv. Trojice i je li takva ikona pravoslavna", Srpski Sion, str.404.

Davidov, D. (1977): Ikone srpskih zografa XVIII veka. Beograd.

Djurić, V. (1961): Ikone iz Jugoslavije. Beograd.

Djurić, V. (1964): Dubrovačka slikarska škola. Beograd.

Kajmaković, Z. (1977): "Kozma - Jovan", Zbornik za lik. umetnosti 13, str. 99 - 122.

Ljubinković, R. (1953): "Stvaranje zografa Radula", Naše starine 1, Sarajevo, str. 123 - 133.

Mazalić, Dj. (1960): "Konzervacija jedne stare ikone", Naše starine 7, Sarajevo, str.73 - 81

Medaković, D. (1968): Srpski slikari XVIII-XIX veka, Novi Sad.

Mirosavljević, V. (1905): "Pred ikonama u obnovljenoj sabornoj crkvi novosadskoj", Srpski sion, str, 374.

Nikolić, L. i V. Nikolic (1895): Srpski slikari, prilog kulturnoj povesnici srps. Naroda. Zemun.

Petković, V. (1906,1907 i 1909): "Žiča", Starinar.

Petković, V. (1906): "Ikonografija manastirskih crkava u Srbiji". Nova Iskra.

Petković, V. (1908): "Freske iz unutrašnjosti narteksa crkve u Kaleniću", Starinar.

Petković, V. (1911): "Žiča", Vesnik Srpske Crkve, 194.

Petković, S. (1902): "Pastir dobri kao simvol Isusa Hrista", Istočnik.

Petković, S. (1902): "Golub u hrišćanskoj simvolografiji", Istocnik.

Simić, S. (1912): "Lesnovski manastir sv. oca Gavrila", Vesnik Srpske Crkve, 19.

Skovran, A. (1964): "Longinove ikone i freske u manastiru Lomnici", Naše starine 9, Sarajevo, str. 23 - 43.

Tatić - Djurić, M. (1984): Poznate ikone od XII - XVIII veka. Beograd.

Posne slikarske tehnike

SADRŽAJ
1. UVODNA REČ
1.1. Određenje pojma posne slikarske tehnike
1.2. Metodologija - pristup tumačenju sadržaja posne slikarske tehnike
1.3. Prednosti poznavanja metoda posnih slikarskih tehnika
2. NA ČEMU SU PRENOSIVE SLIKE
2.1. Nosioci i impregnacije
2.2. Impregnacije
3. MATERIJALI KOJI GRADE SLIKU
3.1. Preparature
3.2. Pigmenti
3.3. Veziva
3.4. Razređivači
3.5. Dodatci
3.6. Smole
4. TEHNIKE SLIKANjA
4.1. Pravljenje boja (ribanje pigmenta)
4.2. Tehnike slikanja
5.  IKONOPISANjE
5.1. Asketa ili lažljivac
5.2. Zahtevi ikonopisanja
5.3. Filosofija svetlosti
5.4. Nanošenje crteža
5.5. „Paleta tri okera“ i četkice
5.6. Otvaranje ikone – nanošenje bojenih slojeva
5.7. Druge tehnike ikonopisanja, nosioci i kreativnost
6. SVETLOST NA IKONI - POZLATA
6.1. Podloge za pozlatu
6.2. Lepkovi
6.3. Vrste pozlate
6.4. Pozlaćivanje (postavljanje listića, glačanje, punciranje)
6.5. Nekoliko praktičnih saveta pri postupku pozlaćivanja
6.6. Zaštita pozlate
7. ZAŠTITA NASLIKANOG SLOJA
7.1 Zaštitni sloj, verniranje
8. ČETKE, ŠTAFELAJI, PALETE I ORGANIZACIJA RADNOG PROSTORA
8.1. Četke, štafelaji i palete
8.2. Uređenje radnog prostora
9. REČNIK POJMOVA 
10. LITERATURA
10.1. Spisak korišćenih starih izvora
11. POPIS RECEPTA
12. IKONOPIŠČEVA MOLITVA
13. OBJAŠNjENjA ZA PRILOŽENI DVD
14. BELEŠKA O AUTORU

....................................................................................................................................................................................